20 bệnh trên tôm thường gặp trong ngành nuôi tôm

• • Hoại tử gan tụy cấp tính
  • Phân trắng (WFD / WFS)
  • Đốm đen
  • Đốm trắng
  • Hội chứng tôm chết sớm (EHP / EMS / HPM)
  • Nội ngoại ký sinh
  • Hoại tử cơ – Đục cơ – Trắng đuôi
  • Bệnh cong thân
  • Tôm phát sáng
  • Tôm mềm vỏ
  • Bệnh đen mang
  • Bệnh do vi khuẩn dạng sợi
  • Bệnh do thiếu vitamin C
  • Bệnh đỏ thân
  • Bệnh đóng rong / mảng bám
  • Bệnh đầu vàng
  • Bệnh TAURA
  • Bệnh vi bào tử trùng
  • Bệnh còi MBV
  • Bệnh trống đường ruột ở tôm

Cùng Blog – Bio Chem tìm hiểu 20 bệnh tôm nhé:

1. Hoại tử gan tụy cấp tính:

• Nguyên nhân: Nhiễm vi khuẩn Vibrio parhaemolyticus gây tổn thương gan tụy.
• Triệu chứng: Tôm ngừng ăn, bơi chậm; gan tụy bị teo hoặc sưng, có màu nhợt nhạt đến trắng; tử vong nhanh chóng.
• Phòng bệnh: Duy trì chất lượng nước, sử dụng tôm giống khỏe mạnh.
• Cách trị bệnh: Sử dụng thuốc kháng sinh được chỉ định bởi chuyên gia.

Xem thêm: Hướng dẫn phòng và trị bệnh hoại tử gan tụy cấp trên tôm

2. Bệnh phân trắng trên tôm (WFD / WFS):

• Nguyên nhân: Nhiễm vi khuẩn hoặc virus, ký sinh trùng Gregarine, tảo độc.
• Triệu chứng: Phân trắng, tôm suy yếu, mềm vỏ, mang chuyển sang màu tối.
• Phòng bệnh: Kiểm soát môi trường nuôi, sử dụng thức ăn chất lượng.
• Cách trị bệnh: Thay nước, xử lý nước bằng vi sinh; trộn cho tôm ăn các sản phẩm có vi sinh đường ruột, acid hữu cơ.

Xem thêm: Bệnh phân trắng trên tôm – Nguyên nhân và biện pháp phòng ngừa

Nguyên nhân tôm bị phân trắng

3. Đốm đen:

• Nguyên nhân: Nhiễm các loại vi khuẩn Vibrio, nắm, nguyên sinh động vật, thiếu Vitamin C.
• Triệu chứng: Đốm đen trên cơ thể tôm.
• Phòng bệnh: Cải thiện điều kiện môi trường, kiểm soát dinh dưỡng.
• Cách trị bệnh: Diệt khuẩn ao nuôi bằng BKC, Iodine; bổ sung các chế phẩm vi sinh cho môi trường nước; tăng cường khoáng chất, vitamin vào thức ăn cho tôm.

Xem thêm: Bạn đã biết nguyên nhân gây đốm đen hoại tử tôm chưa?

4. Đốm trắng:

• Nguyên nhân: Nhiễm virut hoặc vi khuẩn, môi trường dư khoáng chất.
• Triệu chứng: Đốm trắng trên cơ thể tôm.
• Phòng bệnh: Kiểm soát mật độ tôm, sử dụng tôm giống sạch.
• Cách trị bệnh: Căn cứ vào nguyên nhân gây bệnh chúng ta sẽ có giải pháp phù hợp.

Xem thêm: Hướng dẫn phòng ngừa bệnh đốm trắng trên tôm

5. Hội chứng tôm chết sớm (EHP / EMS / HPM):

• Nguyên nhân: Nhiễm vi khuẩn gây tổn thương gan tụy.
• Triệu chứng: Tôm tử vong nhanh chóng, gan tụy bị tổn thương.
• Phòng bệnh: Kiểm soát môi trường nuôi, sử dụng thức ăn chất lượng.
• Cách trị bệnh: Sử dụng kháng sinh điều trị nhiễm vi khuẩn, duy trì chất lượng nước.

Xem thêm: Bệnh EHP trên tôm: Biện Pháp Phòng Trị Bệnh EHP Hiệu Quả

Hội chứng chết sớm (EHP, EMS, HPM)

6. Nội ngoại ký sinh:

• Nguyên nhân: Nhiễm ký sinh trùng.
• Triệu chứng: Tôm yếu, mất khả năng di chuyển.
• Phòng bệnh: Kiểm soát môi trường nuôi, tách biệt tôm nhiễm.
• Cách trị bệnh: Sử dụng thuốc kháng ký sinh trùng.

Xem thêm: Bệnh ngoại ký sinh là gì?

7. Hoại tử cơ – Đục cơ – Trắng đuôi:

• Nguyên nhân: Nhiễm vi khuẩn, virus hoặc nấm.
• Triệu chứng: Cơ tôm bị hoại tử, đuôi tôm chuyển màu trắng.
• Phòng bệnh: Duy trì môi trường nuôi sạch sẽ, kiểm soát mật độ tôm.
• Cách trị bệnh: Sử dụng thuốc kháng khuẩn hoặc nấm, xử lý môi trường nước.

Xem thêm: Phương pháp phòng bệnh cong thân đục cơ và hoại tử trên tôm thẻ chân trắng

Bệnh hoài tử cơ, đục cơ, trắng đuôi

8. Bệnh cong thân:

• Nguyên nhân: Do virut, sốc nhiệt, thiếu oxy, thiếu khoáng chất
• Triệu chứng: Tôm có cơ thể cong, mất khả năng di chuyển.
• Phòng bệnh: Kiểm soát mật độ tôm, sử dụng thức ăn chất lượng.
• Cách trị bệnh: Bổ sung khoáng chất, các sản phẩm tăng sức đề kháng, cân bằng các yếu tố môi trường,…

9. Bệnh phát sáng ở tôm:

• Nguyên nhân: tảo roi, sự tồn đọng photpho hữu cơ ở đáy ao, vi khuẩn Vibrio.
• Triệu chứng: Tôm yếu, bơi không định hướng, đầu và thân tôm phát sáng trong điều kiện tối, tôm chậm lớn, chết rải rác.
• Phòng bệnh: Kiểm soát môi trường nuôi, tăng cường dinh dưỡng.
• Cách trị bệnh: Diệt khuẩn, cắt tảo, làm sạch môi trường nước và bổ sung các loại Vitamin tăng sức đề kháng,…

10. Tôm mềm vỏ:

• Nguyên nhân: Thiếu vitamin và khoáng chất đặc biệt là canxi và photpho, môi trường nước bị ô nhiễm.
• Triệu chứng: Vỏ tôm mềm, dễ bị tổn thương, tôm yếu, chậm lớn.
• Phòng bệnh: Cung cấp thức ăn đa dạng đảm bảo đầy đủ các dưỡng chất cần thiết cho tôm, kiểm soát chất lượng nước.
• Cách trị bệnh: Bổ sung khoáng chất vào thức ăn, cải thiện điều kiện nuôi.

Bệnh tôm mềm vỏ

11. Bệnh đen mang:

• Nguyên nhân: Nhiễm vi khuẩn hoặc nấm, môi trường dư hàm lượng kim loại nặng.
• Triệu chứng: Mang tôm chuyển màu đen, tôm nổi đầu do thiếu oxy.
• Phòng bệnh: Kiểm soát môi trường nuôi, sử dụng tôm giống chất lượng.
• Cách trị bệnh: Quản lý môi trường ao nuôi, giảm hàm lượng kim loại nặng, tăng sức đề kháng của tôm.

Xem thêm: Nguyên nhân và cách điều trị bệnh đen mang

12. Bệnh do vi khuẩn dạng sợi:

• Nguyên nhân: Nhiễm vi khuẩn.
• Triệu chứng: Mang tôm chuyển màu đen hoặc nâu, có lớp lông tơ bám trên mang khiến tôm nổi đầu, chết rải rác, tôm khó lột vỏ.
• Phòng bệnh: Duy trì chất lượng nước bằng chế phẩm sinh học, kiểm soát mật độ tôm, đảm bảo hàm lượng oxy trong ao nuôi, tăng sức đề kháng cho tôm bằng Vitamin C, Vitamin tổng hợp.
• Cách trị bệnh: Thay nước, diệt khuẩn.

13. Bệnh do thiếu vitamin C:

• Nguyên nhân: Thiếu hụt vitamin C trong khẩu phần dinh dưỡng.
• Triệu chứng: Tôm yếu, dễ nhiễm bệnh, chết rải rác.
• Phòng bệnh: Cung cấp thức ăn giàu vitamin C, duy trì chất lượng nước.
• Cách trị bệnh: Bổ sung vitamin C vào khẩu phần ăn kết hợp các sản phẩm vitamin tổng hợp.

Xem thêm: Bổ sung vitamin C vào chế độ ăn cho tôm và cá nuôi

14. Bệnh đỏ thân:

• Nguyên nhân: Virus WSSV, nhóm vi khuẩn Vibrio.
• Triệu chứng: Cơ thể tôm chuyển sang màu hồng hoặc đỏ bầm, vỏ tôm xuất hiện các đốm trắng nhỏ li ti, gan tụy có màu trắng xám, tôm chết rải rác, tỷ lệ chết có thể lên đến 100%.
• Phòng bệnh: cải tạo ao kỹ, quản lý tốt nguồn ngước, chọn tôm giống khỏe mạnh, theo dõi chặt chẽ các yếu tố môi trường để điều chỉnh kịp thời, tăng cường bổ sung vitamin và khoáng chất trong khẩu phần ăn hằng ngày.
• Cách trị bệnh: Xử lý nước bằng BKC, tăng vi sinh có lợi cho ao nuôi bằng chế phẩm vi sinh. Tăng cường sức đề kháng cho tôm nuôi bằng vitamin tổng hợp, các khoáng chất.

Xem thêm: Bệnh đỏ thân trên tôm thẻ chân trắng

Bệnh đỏ thân trên tôm

15. Bệnh đóng rong / mảng bám:

• Nguyên nhân: Do tảo có hại, nấm, có nhóm vi khuẩn Vibrio, Aeromonas, ký sinh trùng.
• Triệu chứng: Tôm bị đóng rong, đóng nhớt toàn thân, mang bị tổn thương. Tôm yếu dần và giảm ăn, chết từ từ.
• Phòng bệnh: Duy trì môi trường nuôi sạch sẽ, kiểm soát mật độ tôm.
• Cách trị bệnh: Sử dụng thuốc kháng khuẩn hoặc nấm, bổ sung vitamin vào thức ăn, khoáng chất vào môi trường để hỗ trợ quá trình lột vỏ của tôm.

16. Bệnh đầu vàng:

• Nguyên nhân: Do virus hình que gây ra.
• Triệu chứng: Tôm có màu nhợt nhạt, đầu ngực phồng lên và có màu vàng, mang và gan tôm cũng chuyển sang màu vàng nhạt, tỷ lệ tôm chết tăng dần.
• Phòng bệnh: Chọc lọc nguồn giống, kiểm soát môi trường nuôi, tăng cường dinh dưỡng.
• Cách trị bệnh: Bệnh do virus gây ra nên hiện chưa có thuốc đặc trị nên cần phải thực hiện tốt các biện pháp phòng ngừa để giảm rủi ro lây nhiễm.

Xem thêm: Bệnh vàng mang trên tôm là gì?

17. Bệnh TAURA:

• Nguyên nhân: Vi rút Taura.
• Triệu chứng: Tôm yếu, vỏ mềm, ruột không có thức ăn, bơi lờ đờ, tấp mé. Gan tụy đậm màu, mang và đuôi bị sưng. Màu sắc của đuôi và chân bơi trên tôm có dấu hiệu màu đỏ nhạt. Tôm thường chết trong giai đoạn lột xác.
• Phòng bệnh: Chọn lọc nguồn giống, nguồn thức ăn chất lượng, bổ sung đầy đủ dưỡng chất cần thiết; chuẩn bị ao kỹ, xử lý nước trước khi đưa vào sử dụng, định kỳ diệt khuẩn bằng Iodine, BKC, Bronopol, men vi sinh,…
• Cách trị bệnh: Hiện này bệnh vẫn chưa có thuốc đặc trị nên cần áp dụng các phương pháp phòng bệnh hiệu quả để hạn chế tối đa khả năng lây nhiễm.

18. Bệnh vi bào tử trùng:

• Nguyên nhân: Nhiễm ký sinh trùng EHP.
• Triệu chứng: Cuống mắt, mô cơ và dọc theo ruột sau tôm xuất hiện các đốm màu đen, EHP tấn công gan tụy làm giảm khả năng tiêu hóa, tôm suy yếu, tử vong hàng loạt.
• Phòng bệnh: Kiểm soát môi trường nuôi, sử dụng tôm giống chất lượng.
• Cách trị bệnh: Khử trùng nước ao nuôi bằng BKC, Glutaraldehyde; lựa chọn kháng sinh phù hợp.

Bệnh vi bào tử trùng trên tôm

19. Bệnh còi MBV:

• Nguyên nhân: Do Penaeus monodon baculovirus.
• Triệu chứng: Ăn yếu, chậm lớn, phân đàn rất cao, nhiễm ngoại ký sinh, gan vàng hoặc nâu đổi.
• Phòng trị bệnh: Bệnh còi MBV không thể điều trị; bổ sung dưỡng chất trong suốt quá trình nuôi để phòng bệnh; chọn nguồn giống uy tín, không nhiễm MBV; quản lý chặt chẽ chất lượng nước ao nuôi.

20. Bệnh trống đường ruột ở tôm:

• Nguyên nhân: Nhóm vi khuẩn Vibrio, tảo độc, nấm mốc, ký sinh trùng.
• Triệu chứng: Tôm bỏ ăn, đường ruột trở nên mờ đục, không có thức ăn hoặc bị đứt thành từng đoạn, đường ruột viêm đỏ. Phân tôm dễ nát, không suông, màu sắc nhợt nhạt.
• Phòng bệnh: Kiểm soát môi trường nuôi, đảm bảo các chỉ tiêu chất lượng nước, vi sinh, tảo; lựa chọn và bảo quản thức ăn tốt, bổ sung men tiêu hóa thường xuyên.
• Cách trị bệnh: Diệt khuẩn bằng BKC 80%; nếu có tảo có thể cắt tảo bằng chế phẩm vi sinh; sử dụng Rosszyme Plus bổ sung dưỡng chất, cung cấp vi sinh có lợi cho đường ruột.

Xem thêm: Bệnh đường ruột ở tôm – Nguyên nhân và cách giải quyết

Ngoài bệnh trên tôm, người nuôi nên tham khảo thêm nội dung các loại bệnh trên tôm thẻ chân trắng khi cần đánh giá vấn đề trong quá trình theo dõi sức khỏe và phòng ngừa bệnh trên tôm cá. Cách tiếp cận này giúp mở rộng góc nhìn và hỗ trợ nhận diện đúng yếu tố cần ưu tiên trong từng tình huống.

Hy vọng với bài viết trên đây sẽ giúp bà con nuôi tôm có thêm thông tin bổ ích để áp dụng vào quá trình nuôi, phòng ngừa được bệnh trên tôm và đạt hiệu quả cao, ngành nuôi tôm Việt Nam sẽ tiếp tục phát triển bền vững, góp phần nâng cao đời sống cho người dân và vươn ra thị trường quốc tế.